ÔNG LÃO LANG THANG VÀ 200 BÀI THƠ VỀ HOA SEN

Con đường đi xuống Bình Dương thường làm cho tôi cảm thấy thú vị vì những hình ảnh nên thơ bất ngờ trên đường. Một chiếc xuồng lá neo bên sông chở đầy hoa cúc vàng chiều cuối năm. Dòng sông khi thủy triều xuống, nước cạn đến lòng đáy dãi đầm lầy mơ mơ màng màng.

Có khi là hình ảnh hàng hàng lớp lớp lục bình tím từ đâu trôi về ào ạt, đặc sệt và tím ngắt cả quãng sông. Có khi là cây gòn cổ thụ bên đường lá rụng cuối mùa, giăng đầy những trái gòn, bàng bạc những nhánh cây khô, và bên dưới gốc cây là những chậu hoa đỏ hoa vàng chờ bán Tết là điểm nhấn đẹp cho bức tranh đồng quê rất tự nhiên.

Có khi là chiếc xe bò cà rịch cà tang chở đầy tre tầm vông đi ngang qua. Có khi là tiếng vó ngựa buồn buồn gõ trên mặt đường buổi trưa hè đưa người đi chợ xa về. Có khi là những hàng cây bằng lăng nở hoa tím ngát. Có khi là khóm tre xao xác, tiếng chim sâu lích chích trong bụi dâm bụt, một chú bướm màu tím chập chờn như trong giấc mơ câu chuyện về Hồ điệp. Cuộc sống thật muôn màu…

Bên lề đường có ai đó đã hái những bông sen từ đầm sen dọc theo cánh đồng trải dài trên mặt đất. Tôi dừng xe lại, bước xuống nhặt một cành sen lên ngắm nghía và cố tìm người hái sen để hỏi mua nhưng không thấy ai. Chỉ nghe hàng tre xào xạc, tiếng con chim cu gáy đâu đó. Tôi nghĩ có lẽ là một người phụ nữ nào đó đang dầm mình dưới đầm sen. Và tôi ngồi chờ. Có tiếng vẹt đám lau sậy dưới đầm, tiếng chân dẫm thình thịch lên mặt đất giũ bớt sình. Tôi quay lại. Một ông lão đen đủi, gầy nhom, đánh trần và chỉ mặc chiếc quần cộc. Lão cười nhe hàm răng sún: “Mua sen đi cô” rồi liếng thoắng :”Trong đầm gì đẹp bằng sen, Lá xanh bông trắng lại chen nhụy vàng, Nhụy vàng bông trắng lá xanh, Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn”…rồi “Hôm qua tát nước đầu đình, Bỏ quên chiếc áo trên cành hoa sen, Em được thì cho anh xin, Hay là em để làm tin trong nhà. Áo anh sứt chỉ đường tà. Vợ anh chưa có mẹ già chưa khâu”… Mà cô có biết hoa sen dùng để cúng Phật không? Có biết hoa sen là hình ảnh được chạm khắc rất nhiều ở đền chùa không?” Rồi ông lại ngâm nga tiếp những bài thơ, ca dao về hoa sen, và khoe : “Tôi thuộc lòng tới hơn 200 bài thơ về hoa sen. Nhờ vậy mà tôi bán được sen dù chỉ đi vòng vòng trong làng”.. Hơi ngạc nhiên vì thấy ông lão thuộc nhiều bài thơ như vậy, tôi nghĩ bụng hôm khác sẽ nói chuyện nhiều hơn với ông và ghi chép lại hàng trăm bài thơ về hoa sen mà ông lão đã thuộc. Kho tàng văn hóa dân gian được phổ biến và lưu trữ từ trong tâm hồn, trí tuệ của dân gian từ những ông lão bình dị như thế đấy.

Tôi mua 20 cành sen, cột thành một bó bỏ trước giỏ xe, trả tiền rồi vội vã lên xe về thành phố vì sợ muộn. Chiều đã xuống. Mặt trời lặn gần xuống chân trời phía cánh đồng xa. Đàn chim sẻ vỗ cánh bay vút lên trời. Những con cò ăn đêm bắt đầu sục sạo trên đồng lúa. Con cò và hoa sen, vốn cũng là hình ảnh rất thân quen của đồng quê Việt Nam. Không lạ gì khi người nông dân mở mắt ra mỗi sáng đã thấy cánh đồng, lũy tre làng, cánh cò bay lả bay la và đầm sen nở rộ. Hèn chi mà các họa sĩ, nghệ nhân trong ngôi làng này nhắm mắt cũng vẽ được sen và cò, tre và cánh đồng, con trâu và mục đồng. Tôi vừa chạy xe vừa nghĩ về ông lão, một người không thuộc giới “họa” nhưng chắc có khiếu về “thi”. Chắc hẳn ông đang sống trong một túp lều cỏ, nuôi một bà vợ già bệnh hoạn, hoặc sống cô độc tự nuôi thân mình bằng những bông sen mọc tự nhiên trong vô số đầm lầy quanh làng. Vậy mà ông vẫn vô tư, vẫn tự hào với kiến thức văn hóa dân gian của mình. Đọc thơ để bán hoa – quả thật là dễ thương.

Vài tuần sau, trong một lần lang thang tôi lại muốn tìm ông lão hái sen. Tôi cầm theo một chiếc áo dự định sẽ tặng cho ông. Đi qua đầm sen hôm nào tôi không nhìn thấy ông. Tôi lại nhớ đến nụ cười móm mém trên khuôn mặt đen đúa của ông lão, bàn tay gân guốc thoăn thoắt gộp những cành sen thành bó. Hỏi một vài người trong làng, họ bảo ông khùng, lúc ông ở chỗ này lúc ở chỗ kia, lúc nào cũng đọc thơ. Nghe nói ông cũng đã làm nhiều nghề để sống. Có lúc ông làm thợ cắt tóc. Đọc thơ để cắt tóc. Có lần ông say sưa đọc thơ, quên đi mình đã cạo trọc lóc đầu khách. Khách “yêu thơ” cũng say sưa nghe, không biết rằng đầu mình chẳng còn sợi tóc nào. Từ đó ông bỏ nghề cắt tóc.

Tôi về thử đi tìm trên mạng những bài ca dao về sen, không dễ chút nào để góp nhặt được hơn 20 bài, chứ đừng nói đến 200 bài.

Từ ca dao :

“Xuống đồng ngắt lá rau xanh, Thấy chim loan phượng đỗ cành sen dâu. Người ơi trở lại xơi trầu, Tham nơi phú quý bỏ nhau sao đành.”

 “Cổ tay em trắng như ngà, Đôi mắt em liếc như là dao cau. Miệng cười như thể hoa ngâu, Cái khăn đội đầu như thể hoa sen.”

 “Hoa sen mọc bãi cát lầm, Tuy rằng lấm láp vẫn mầm hoa sen. Thài lài mọc ở ven sông, Tuy rằng giống tốt vẫn tông thài lài.” 

“Bấy lâu còn lạ chưa quen, Hỏi hồ đã có hoa sen chưa hồ? Hồ còn leo lẻo nước trong, Bấy lâu chỉ dốc một lòng đợi sen!”

 “Thân chị như cánh hoa sen, Chúng em như bèo bọt chẳng chen được vào. Lạy trời cho cả mưa rào, Cho sấm cho chớp, cho bão to gió lớn, Cho sen chìm xuống, bèo trèo lên trên!” 

“Sen xa hồ sen khô hồ cạn, Lựu xa đào lựu ngả lựu nghiêng. Vàng cầm trên tay rớt xuống không phiền, Chỉ phiền một nỗi tơ duyên không tròn.”

 Tìm ca dao không thấy có nhiều ca dao về sen, nhưng thơ thì rất nhiều. Đầu tiên là bài thơ sen của Võ Quê :  “Bơi giữa mùa trăng em với sen, Hương sen e ấp chút hương nguyền. Lấp lánh trăng tình sen gợi nhớ. Sen hồng sen trắng … ấy sen duyên.”

 Nguyên Sa : “Vẫn biết lòng mình là hương cốm,  Chả biết tay ai làm lá sen.”

 Tôi vẫn không nguôi ý định đi tìm ông lão lang thang người sở hữu 200 bài thơ sen, nhưng tôi không gặp lại ông nữa dù đã cố đi tìm. Tôi còn muốn mua 200 bài thơ về sen của ông, nhưng có lẽ ông đã không muốn bán!

 NGUYỄN DIỆU TÂM

About these ads

About ngdieutam

Female, HCMC University of Pedagogy 1974-1977, living in Ho Chi Minh City, Vietnam. Business: http://www.khaitamlacquerware.com
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

3 Responses to ÔNG LÃO LANG THANG VÀ 200 BÀI THƠ VỀ HOA SEN

  1. ngdieutam says:

    # RE: Ông lão lang thang và 200 bài thơ sen — Nguyễn Kim Tiến 05:34 12-04-2011
    Chị Diêu Tâm ơi,
    Đoạn đầu là một đoạn tả cảnh thật nên thơ . Tiến có thể hình dung một bức tranh đẹp đồng quê, chị ạ . Con đò với những chậu cúc vàng ươm giữa đám lục bình…Hình ảnh này làm Tiến chạm đến nỗi cô đơn…
    Rồi đọc thơ để sinh sống, phải chăng “thơ” đã vực ta dậy khi đời sống là những khó khăn đang vây bũa ta.
    Ông già bán hoa sen với 200 bài thơ về sen đã nuôi sống ông. Ít ra ông cũng còn diễm phúc vì ông đã được sống trong cõi thơ giữa bộn bề lo toan. Cảm ơn chị. KT
    Trả lời | Trả lời với Dẫn chứng | Dẫn chứng

    # Ông lão lang thang và 200 bài thơ sen — Nguyễn Diệu Tâm 11:37 12-04-2011
    Tiến ơi, để có mặt và tồn tại trên đời này không bao giờ là điều dễ dàng nhưng đó là một diễm phúc mà thượng đế ban tặng cho con người. Tự ta phải vượt qua khó khăn, bằng một cách nào đó tùy mọi người tự tìm lấy cho mình một con đường, lối thoát riêng. Mong rằng hình ảnh ông lão lang thang luôn hạnh phúc với cái “tài sản tinh thần” là 200 bài thơ sen mà ông có được sẽ làm cho chúng ta suy nghĩ lại về mình. Cảm ơn Tiến đã đọc. DT
    Trả lời | Trả lời với Dẫn chứng | Dẫn chứng

    # Bài thơ sen — Mỹ 15:56 12-04-2011
    Tâm ơi, bài viết của Tâm như một bức tranh.
    Ngày trước, tuy không học cùng lớp nhưng mình vẫn biết tài vẽ của Tâm, cứ nghĩ sau này chắc Tâm thành hoạ sĩ!
    “tôi nghĩ bụng hôm khác sẽ nói chuyện nhiều hơn với ông và ghi chép lại hàng trăm bài thơ về hoa sen mà ông lão đã thuộc”
    Điều này làm mình nhớ đến bà ngoại mình quá, bà tuy không biết chữ nhưng nhớ rất nhiều ca dao tục ngữ. Mình cứ định sẽ ghi chép lại mà rồi chưa thực hiện được thì bà đã không còn!
    Trả lời | Trả lời với Dẫn chứng | Dẫn chứng

    # Bài thơ Sen — Nguyễn Diệu Tâm 19:09 12-04-2011
    Cảm ơn Mỹ đã đọc. Mỹ ơi, đến bây giờ hội họa vẫn đeo đuổi mình như cái “nghiệP” vậy mà. Mình nghiệm ra một điều là có những chuyện .. không nên để ngày mai. Năm ngoái ra Nha Trang đến thăm mẹ một người bạn. Bà cụ đã trên 90 tuổi nhưng trí óc còn minh mẫn. Không hiểu sao lần đầu gặp mình mà cụ rất vui, cụ nói mình rất giống một người bạn gái thân ngày xưa. Cụ đọc cho mình nghe một bài thơ mà 2 cụ đã thích từ thời con gái “Thuở trăng còn ngậm sữa”. Rất thơ và cảm động. Mình không dám chép liền bài thơ lúc đó. Vào SG cứ nhớ mãi, gọi điện thoại ra nhờ cô cháu chép dùm, cô nói “Bà phải hứng mới chịu đọc cô ơi”.. Đến giờ mình vẫn chưa có bài thơ đó. Rồi sẽ hối tiếc cho mà xem. DT
    Trả lời | Trả lời với Dẫn chứng | Dẫn chứng

    # RE: Ông lão lang thang và 200 bài thơ sen — Nguyễn Kim Tiến 19:43 12-04-2011
    Chị Diệu Tâm ơi,
    Nếu hội họa là loại hình nghệ thuật chị yêu thích, Tiến nghĩ chắc chị đã có nhiều bức tranh để diễn tả nỗi lòng chị, ước vọng, hạnh phúc cũng như băn khoăn bằng cọ. Chị chia xẻ với bạn bè nơi đây nghen chị Tâm. Mong lắm! KT
    Trả lời | Trả lời với Dẫn chứng | Dẫn chứng

    # Ông lão lang thang và 200 bài thơ sen — Nguyễn Diệu Tâm 09:49 13-04-2011
    Kim Tiến thân, hội họa và mỹ thuật đã và đang là niềm đam mê và nghề nghiệp của mình. Tuy do hoàn cảnh có lúc “thăng” và có lúc “trầm”, nhưng mình vẫn khó rời xa nó. Từ từ nếu có thời gian mình sẽ chia xẻ với các bạn.
    Mình có đọc những bài thơ của Tiến. Bài mới nhất về Lê Uyên Phương cảm xúc lắm. Cảm ơn Tiến đã chia xẻ. Thân, DT.
    Trả lời | Trả lời với Dẫn chứng | Dẫn chứng

    # RE: Ông lão lang thang và 200 bài thơ sen — Phạm Ngọc Dao 04:46 13-04-2011
    Chị Diệu Tâm mến
    Bài viết nhẹ nhàng như một khúc văn vần, câu chuyện của những đoá sen thanh khiết, tươi nguyên bên một ông lão đen đuá, móm mém, trí óc đã không còn tinh anh, thoạt như một tương phản nhưng ẩn chứa một đồng điệu ngâm ngùi! Mong ông lão mãi yên bình bên 200 bài thơ sen của ông
    Dao
    Trả lời | Trả lời với Dẫn chứng | Dẫn chứng

    # Ông lão lang thang và 200 bài thơ sen — Nguyễn Diệu Tâm 10:11 13-04-2011
    Cảm ơn Dao đã đọc và cảm xúc về sự “tương phản” giữa cái đẹp tinh khôi của đóa hoa sen và nụ cười móm mém của ông lão quê mùa cục mịch. Trong lúc đóa sen quý phái vẫn kiêu hãnh vươn lên từ bùn lầy, thì ông lão tận sâu trong tâm hồn vẫn ẩn chứa một cái đẹp bình dị, trong sáng, và ông hãnh diện về sự “giàu có” với cái tài sản “thơ sen” ấy. Dễ thương phải không Dao? Trong đời mình ai cũng có nhiều cuộc gặp gỡ. Có những gặp gỡ tuy ngắn ngủi nhưng làm mình khó quên và đôi khi tiếc nuối ..”Phải chi”… DT
    Trả lời | Trả lời với Dẫn chứng | Dẫn chứng

    # RE: Ông lão lang thang và 200 bài thơ sen — Phạm Ngọc Dung 13:17 14-04-2011
    Diệu Tâm thân,
    D đọc lại nhiều lần bài viết này, thấy rất thú vị với cách viết của Tâm – giống như lần đọc bài Huế và những cơn mưa- Bên cạnh những suy gẫm gởi đến người đọc về những tương phản rất lạ nhưng cũng rất đời trong cuộc sống, Tâm diễn đạt vừa vặn những gì mình muốn nói, giàu cảm xúc và hình ảnh nhưng không thừa đến mức tràn lan. Sự tiết chế rất cần thiết của người viết.
    Thật vui khi có bài của Tâm trên trang nhà. Mong có thêm bài mới.Và tranh.
    nd
    Trả lời | Trả lời với Dẫn chứng | Dẫn chứng

    # Ông lão lang thang và 200 bài thơ sen — Nguyễn Diệu Tâm 13:37 15-04-2011
    Cảm ơn Dung rất nhiều. Mình sẽ cố gắng góp mặt với các bạn. Thân, DT
    Trả lời | Trả lời với Dẫn chứng | Dẫn chứng

    # RE: Ông lão lang thang và 200 bài thơ sen — Đào Thanh Hòa 15:54 18-04-2011
    Đã nhìn thấy bài viết với cái tên Diệu Tâm nhưng gần đây bận quá, H chưa phản hồi được. Mà phải đọc kĩ mới nói được ý mình.
    Chị ơi! Mừng là đã gặp được dân vẽ ở sân trường hôm nay, dù có hơi muộn một chút….Ngày xưa lúc đi học vẽ, ông Sĩ -thầy dạy vẽ chân dung đã làm cho một đứa lơ ngơ như H đây phải nghiện trà ướp hoa sen. Sau này thôi học, nhớ thầy, ghiền mùi trà ngan ngát hương sen, nhưng mãi vẫn không làm sao pha được bình trà giống như ngày xưa thầy đã pha…
    Mùi thơm của sen, dáng vẽ dung dị nhưng thanh khiết của nó đã khiến bao nhiêu người làm thơ về sen. Ông già mộc mạc và 200 bài thơ sen ông thuộc …là một hình ảnh đẹp của con người và hoa sen mà chị đã vẽ rất lại nhẹ nhàng sâu lắng trong bài viết của mình. Cảm ơn chị…
    Trả lời | Trả lời với Dẫn chứng | Dẫn chứng

    # Ông lão lang thang và 200 bài thơ sen — Nguyễn Diệu Tâm 22:56 19-04-2011
    Hòa thân mến, từ chuyện Hòa nghiện trà ướp hoa sen, mình nhớ lại câu chuyện các vua chúa nhà Nguyễn thích uống trà sen và cách ướp trà thật cầu kỳ. Người ta đã bơi thuyền vào ao sen tìm cách bỏ vào mỗi búp sen một nhúm trà. Búp sen tẩm hương cho trà suốt đêm và buối sáng khi hoa sen nở, những người hầu đã lấy trà ra, đem phơi sương rồi pha với nước thật sôi dâng lên vua tách trà sen thơm nóng…
    Không biết thầy có phải ướp trà vào búp sen như thế để cô học trò nhớ đến thầy mãi không? (:-)… Cảm ơn Hòa đã đọc. Mong có dịp chia xẻ thêm với Hòa những kỷ niệm trong đời học vẽ của mình. Thân, DT
    Trả lời | Trả lời với Dẫn chứng | Dẫn chứng

  2. TốNga Vũ says:

    Làm Em liên tưởng đến Bùi Giáng đó Chị.
    Tố Nga.

  3. ngdieutam says:

    TốNga Vũ: wow………..sự tình cờ vô giá Chị.
    Tam Nguyen: TốNga Vũ, có những tình cờ trên đường đời lạ lắm em. Nhưng mình phải mở mắt mới có thể nhìn thấy, còn … nhắm mắt thì có thể suốt đời chẳng bao giờ biết được!
    TốNga: Vũ Như Em dù có mở mắt cũng ko thấy nổi chân giá trị của sự việc tài tình như Chị Tâm đâu ạ……
    Tam Nguyen: Chị thấy em nói ông lão lang thang làm em liên tưởng đến Bùi Giáng tiên sinh, nhưng cũng không hẳn như vậy. Bùi Giáng là người học thức uyên bác, thơ văn xuất sắc kỳ lạ. Còn ông lão nông dân này chỉ thuộc lòng từ ca dao dân gian. Tuy nhiên nếu hiểu về ông thì ông cũng có cái đặc biệt khác người. Đây cũng là một hình ảnh đẹp và thơ trong văn hóa dân gian!
    TốNga Vũ: Quý lắm đó Chị, tìm mau Ông mà sưu tầm nha Chị. Bà Ngoại hồi đó nói chuyện cứ hay xen ca dao lục bát vào câu nói lắm…….tiếc ghê! Thnx Chị.
    Tam Nguyen: Chị không gặp được ông nữa. Ông lão đâu có muốn bán thơ. Chỉ muốn bán sen thôi!
    TốNga Vũ: Ông ko muốn bán thơ, nhưng sẵn sàng tặng thơ……..
    Tam Nguyen: Ừ, chắc vậy!
    Có một câu chuyện mà chị thích. Kể về một chú bé chăn trâu ngủ trên đường dưới bóng cây đa to. Trong lúc chú bé ngủ say, có một tên cướp đi ngang qua định giết chú bé để bắt con trâu, nhưng nhìn chú ngủ ngon ngây thơ quá, hắn lại không nỡ. Đến lượt một ông nhà giàu ghé lại, thấy chú bé kháu khỉnh ông ngồi chờ định bụng lúc nó thức giấc sẽ nhận làm con nuôi. Chờ mãi, chú bé ngủ say quá, ông đành bỏ đi. Đến 1 người thứ ba … Cứ thế, khi chú bé thức dậy chỉ thấy con trâu với mình, và mình vẫn là mình. Tai nạn, cơ hội đã đi qua … trong lúc chú ngủ … Cuộc đời cũng thế, có khi được có khi mất. Tiếc làm chi!
    TốNga Vũ: Thnx Chị nhiều………
    Tam Nguyen: Cảm ơn em đã đọc!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s